Mục lục
Xét nghiệm chức năng thận qua chỉ số Creatinin
Creatinin là một phân tử giữ vai trò quan trọng trong việc tạo năng lượng của cơ. Creatin sau khi bị thoái hóa bên trong các cơ sẽ tạo thành Creatinin. Creatinin được lọc qua các cầu thận và không được ống thận tái hấp thu, vì thế mà nó phản ánh chính xác chức năng lọc của thận — đây là lý do xét nghiệm chức năng thận thường dựa vào chỉ số này.
1. Trị số Creatinin bình thường
Mức Creatinin bình thường ở trong máu dao động trong khoảng 0,6-1,2 mg/dl ở nam và 0,5-1,1 mg/dl ở nữ. Ở trẻ em, mức Creatinin bình thường khoảng 0,2 mg/dl hoặc hơn, còn tùy thuộc vào sự phát triển khối cơ.
2. Ý nghĩa của chỉ số Creatinin trong chẩn đoán suy thận
Creatinin là một chất đáng tin cậy trong việc đánh giá chức năng thận. Nồng độ Creatinin máu được xác định cùng với nồng độ Ure máu để đánh giá chức năng của thận. Tỷ lệ Ure/Creatinin máu bình thường sẽ nằm trong khoảng từ 6:1 đến 20:1.
2.1. Chỉ số Creatinin trong máu tăng khi:
– Suy thận do nguồn gốc trước thận: như suy tim mất bù, xuất huyết, mất nước, hẹp động mạch thận, sử dụng thuốc lợi tiểu hay thuốc hạ áp.
– Suy thận do nguồn gốc tại thận: Bao gồm có tổn thương cầu thận (tăng huyết áp, thoái hóa thận dạng tinh bột, đái tháo đường, viêm cầu thận, lắng đọng IgA tại cầu thận, bệnh lupus ban đỏ hệ thống); tổn thương ống thận (bể thận cấp hay mạn, viêm thận, sỏi thận, tăng acid uric máu, đa u tủy xương, nhiễm độc thận).
– Suy thận do nguồn gốc sau thận: Gồm có sỏi thận, ung thư tiền liệt tuyến, khối u tử cung, các khối u bàng quang, xơ hóa sau phúc mạc.
2.2. Chỉ số Creatinin trong máu giảm khi:
Với những người có thai, hòa loãng máu, suy dinh dưỡng nặng, hay mắc các bệnh cơ gây teo mô cơ.
Tóm lại, ý nghĩa của chỉ số Creatinin là giúp đánh giá tình trạng hoạt động của thận. Dựa vào chỉ số này, kết hợp với các xét nghiệm khác, bác sĩ có thể xác định bệnh nhân có dấu hiệu suy thận hay không.
Xét nghiệm chức năng thận cần lưu ý gì?
Bên cạnh chỉ số Creatinin, xét nghiệm chức năng thận thường được thực hiện cùng với xét nghiệm nước tiểu để đánh giá toàn diện hơn hoạt động của hệ tiết niệu, ví dụ như xét nghiệm nước tiểu. Xét nghiệm này thường không yêu cầu chuẩn bị đặc biệt, tuy nhiên nên uống đủ nước và tránh vận động gắng sức ngay trước khi lấy mẫu vì có thể ảnh hưởng tạm thời đến chỉ số Creatinin.
Bạn có thể tham khảo thêm thông tin y khoa tại MedlinePlus – Kidney Tests.
Các thông số trên chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. Nếu chỉ số bất thường, bạn nên trao đổi thêm với bác sĩ hoặc liên hệ Trung tâm để được tư vấn cụ thể.