Mục lục
Xét nghiệm nước tiểu là gì?
Xét nghiệm nước tiểu (thường gọi là tổng phân tích nước tiểu) là xét nghiệm cơ bản, thực hiện nhanh, giúp đánh giá một số tình trạng liên quan đến thận, đường tiết niệu và một số rối loạn chuyển hóa của cơ thể.
Xét nghiệm này thường có trong các đợt khám sức khỏe định kỳ, hoặc khi có dấu hiệu bất thường như tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu đổi màu, hoặc để theo dõi một số bệnh lý như tiểu đường, bệnh thận.
Dưới đây là một số chỉ số cơ bản thường gặp trên kết quả xét nghiệm nước tiểu:
1. Protein (Đạm niệu)
Bình thường nước tiểu không có hoặc có rất ít protein. Protein niệu dương tính có thể liên quan đến bệnh lý cầu thận, nhiễm trùng đường tiết niệu, hoặc xuất hiện tạm thời sau vận động gắng sức, sốt.
2. Glucose (Đường niệu)
Bình thường không có glucose trong nước tiểu. Glucose niệu dương tính thường gợi ý đường huyết đang tăng cao vượt ngưỡng tái hấp thu của thận, thường gặp trong bệnh đái tháo đường.
3. Bạch cầu (Leukocytes)
Bạch cầu trong nước tiểu tăng thường gợi ý tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu.
4. Hồng cầu (Blood)
Bình thường không có hoặc có rất ít hồng cầu trong nước tiểu. Hồng cầu niệu (tiểu máu) có thể gặp trong nhiễm trùng đường tiết niệu, sỏi thận – sỏi tiết niệu, hoặc một số bệnh lý cầu thận.
5. Tỷ trọng nước tiểu (Specific Gravity)
Phản ánh khả năng cô đặc/pha loãng nước tiểu của thận. Tỷ trọng quá cao hoặc quá thấp có thể liên quan đến tình trạng mất nước, uống nhiều nước, hoặc một số rối loạn chức năng thận.
6. pH nước tiểu
Nước tiểu bình thường có tính acid nhẹ. pH thay đổi có thể liên quan đến chế độ ăn uống, một số bệnh lý chuyển hóa, hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu.
Khi nào nên xét nghiệm nước tiểu?
Xét nghiệm nước tiểu thường được chỉ định trong khám sức khỏe định kỳ, khi có triệu chứng bất thường ở đường tiết niệu (tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có bọt bất thường), hoặc để hỗ trợ theo dõi các bệnh lý như tiểu đường, bệnh thận.
Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm nước tiểu?
Để có kết quả xét nghiệm nước tiểu chính xác, bạn nên vệ sinh sạch sẽ trước khi lấy mẫu, tránh uống quá nhiều nước ngay trước đó để không làm loãng mẫu, và không cần nhịn ăn như một số xét nghiệm máu. Nếu đang sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng, bạn nên báo trước cho nhân viên y tế vì một số loại có thể ảnh hưởng đến chỉ số xét nghiệm.
Xét nghiệm nước tiểu thường được chỉ định cùng lúc với các xét nghiệm khác để đánh giá tổng thể chức năng cơ quan, ví dụ như xét nghiệm chức năng thận. Bạn có thể tìm hiểu thêm thông tin y khoa tham khảo tại MedlinePlus – Urine and Urination.
Các thông số trên chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. Trị số tham khảo có thể khác nhau tùy phương pháp xét nghiệm của từng phòng lab. Nếu có dấu hiệu bất thường, bạn nên trao đổi thêm với bác sĩ hoặc liên hệ Trung tâm để được tư vấn cụ thể.