Mục lục
Mỡ máu và đột quỵ liên quan với nhau như thế nào?
Có, mỡ máu và đột quỵ có mối liên hệ chặt chẽ, không chỉ riêng với bệnh tim như nhiều người vẫn nghĩ. Mỡ máu cao kéo dài là một trong những yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ đột quỵ, thông qua ảnh hưởng trực tiếp lên mạch máu não.
Cơ chế mỡ máu cao ảnh hưởng đến mạch máu não
Khi mỡ máu, đặc biệt là cholesterol xấu (LDL), tăng cao kéo dài, mỡ có thể tích tụ dần trong thành mạch máu, hình thành các mảng xơ vữa. Những mảng này làm lòng mạch hẹp lại hoặc có thể bong ra tạo thành cục máu đông, gây tắc nghẽn mạch máu nuôi não – một trong những nguyên nhân dẫn đến đột quỵ.
Có hai dạng đột quỵ thường gặp liên quan đến mạch máu: đột quỵ do thiếu máu não (do mạch máu bị tắc nghẽn bởi mảng xơ vữa hoặc cục máu đông) và đột quỵ do xuất huyết não. Mỡ máu cao chủ yếu liên quan đến nhóm thiếu máu não, là dạng phổ biến hơn trong hai dạng này.
Những yếu tố nguy cơ thường đi kèm
Mỡ máu cao hiếm khi “đi một mình”. Người có mỡ máu cao thường dễ có thêm các yếu tố khác như tăng huyết áp, đái tháo đường, thừa cân, hút thuốc lá hoặc ít vận động. Khi các yếu tố này cộng dồn, nguy cơ đột quỵ sẽ tăng lên đáng kể so với việc chỉ có một yếu tố đơn lẻ.
Đặc biệt, tăng huyết áp và mỡ máu cao thường đi cùng nhau và cộng hưởng tác động xấu lên thành mạch: huyết áp cao làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho mỡ tích tụ hình thành mảng xơ vữa. Vì vậy, kiểm soát đồng thời cả mỡ máu và huyết áp thường mang lại hiệu quả phòng ngừa tốt hơn là chỉ tập trung vào một yếu tố.
Dấu hiệu cảnh báo không nên chủ quan
Mỡ máu cao thường không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu, nên nhiều người chỉ phát hiện khi đi xét nghiệm hoặc khi đã xảy ra biến chứng. Vì vậy, không nên đợi đến khi có dấu hiệu bất thường như tê yếu tay chân, nói khó, chóng mặt mới đi kiểm tra, vì đó có thể đã là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ cần cấp cứu ngay.
Một số dấu hiệu đột quỵ cần được đưa đi cấp cứu ngay gồm: méo miệng hoặc yếu liệt một bên mặt, yếu hoặc tê một bên tay chân, nói ngọng hoặc khó diễn đạt, đột ngột mất thăng bằng hoặc nhìn mờ. Thời gian xử lý càng sớm, khả năng hồi phục càng cao, nên tuyệt đối không nên chờ xem triệu chứng có tự hết hay không.
Vai trò của xét nghiệm trong phòng ngừa
Xét nghiệm mỡ máu định kỳ giúp phát hiện sớm tình trạng rối loạn mỡ máu trước khi gây biến chứng, từ đó có thể điều chỉnh chế độ ăn uống, vận động hoặc dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ để kiểm soát nguy cơ.
Với người đã có yếu tố nguy cơ tim mạch như tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc lá hoặc tiền sử gia đình bị đột quỵ, nên chủ động xét nghiệm mỡ máu sớm và thường xuyên hơn, thay vì chờ đến khi có triệu chứng. Kết hợp xét nghiệm mỡ máu với theo dõi huyết áp, đường huyết định kỳ giúp đánh giá toàn diện hơn nguy cơ tim mạch – đột quỵ của từng người.
Tham khảo thêm tại Điều bạn cần biết về mỡ máu hoặc nguồn tham khảo MedlinePlus – LDL Cholesterol.
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Khi có thắc mắc về kết quả xét nghiệm, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
