Mục lục
Xét nghiệm tuyến giáp là gì?
Tuyến giáp là một tuyến nhỏ hình cánh bướm nằm ở vùng cổ, đóng vai trò tiết ra hormone điều hòa quá trình trao đổi chất của cơ thể. Khi tuyến giáp hoạt động quá mức hoặc kém hoạt động, cơ thể có thể xuất hiện một số thay đổi liên quan đến cân nặng, nhịp tim, năng lượng và giấc ngủ.
Xét nghiệm tuyến giáp là nhóm xét nghiệm máu giúp đánh giá chức năng của tuyến giáp, thường được bác sĩ chỉ định khi có dấu hiệu nghi ngờ rối loạn tuyến giáp, hoặc trong các đợt khám sức khỏe định kỳ.
1. TSH (Thyroid Stimulating Hormone)
TSH là hormone do tuyến yên tiết ra, có vai trò kích thích tuyến giáp sản xuất hormone. Đây thường là chỉ số đầu tiên được dùng để tầm soát chức năng tuyến giáp.
– Trị số tham khảo thường trong khoảng 0,4 – 4,0 mIU/L (có thể thay đổi tùy phương pháp xét nghiệm của từng phòng lab).
– TSH tăng cao: thường gợi ý tuyến giáp hoạt động kém (suy giáp).
– TSH giảm thấp: thường gợi ý tuyến giáp hoạt động quá mức (cường giáp).
2. FT4 (Free Thyroxine)
FT4 là dạng hormone thyroxine tự do trong máu, phản ánh trực tiếp lượng hormone tuyến giáp đang lưu hành.
– Trị số tham khảo thường trong khoảng 0,8 – 1,8 ng/dL (tùy phòng xét nghiệm).
– FT4 thường được đo cùng TSH để xác định rõ hơn tình trạng cường giáp hay suy giáp.
3. FT3 (Free Triiodothyronine)
FT3 là dạng hormone hoạt động mạnh hơn của tuyến giáp, thường được chỉ định thêm khi cần đánh giá sâu hơn, đặc biệt trong một số trường hợp cường giáp.
– Trị số tham khảo thường trong khoảng 2,3 – 4,2 pg/mL (tùy phòng xét nghiệm).
Khi nào nên xét nghiệm tuyến giáp?
Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm tuyến giáp khi có các biểu hiện như mệt mỏi kéo dài, thay đổi cân nặng không rõ nguyên nhân, nhịp tim bất thường, rối loạn giấc ngủ, hoặc trong quá trình khám sức khỏe định kỳ, theo dõi thai kỳ, theo dõi điều trị bệnh tuyến giáp.
Cần lưu ý gì khi làm xét nghiệm tuyến giáp?
Một số xét nghiệm tuyến giáp cần được thực hiện vào buổi sáng và có thể yêu cầu nhịn ăn nhẹ tùy chỉ định của bác sĩ, vì vậy bạn nên hỏi rõ trước khi đến lấy mẫu. Nếu đang sử dụng thuốc điều trị tuyến giáp hoặc các loại thuốc có iod, bạn cũng nên thông báo trước vì có thể ảnh hưởng đến kết quả TSH, FT3, FT4.
Ngoài xét nghiệm tuyến giáp, một số người có rối loạn chuyển hóa tuyến giáp cũng được khuyến nghị kiểm tra thêm xét nghiệm mỡ máu vì chức năng tuyến giáp có liên quan đến chuyển hóa lipid trong cơ thể. Bạn có thể tham khảo thêm thông tin y khoa tại MedlinePlus – Thyroid Tests.
Các thông số trên chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. Trị số tham khảo có thể khác nhau tùy phương pháp xét nghiệm của từng phòng lab. Nếu có dấu hiệu bất thường, bạn nên trao đổi thêm với bác sĩ hoặc liên hệ Trung tâm để được tư vấn cụ thể.