← Kiến thức Y khoa

4 Chỉ số xét nghiệm để chẩn đoán và theo dõi tiểu đường

Đăng ngày 08 tháng 7, 2023 Cập nhật: 05 tháng 8, 2026 Viết bởi Đoàn Tất Thắng — Thạc sĩ Kỹ thuật Xét nghiệm Y học tốt nghiệp ĐH Y Dược TP.HCM

4 chỉ số xét nghiệm quan trọng trong chẩn đoán và theo dõi bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường (đái tháo đường) là bệnh lý rối loạn chuyển hóa. Bệnh có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài. Nhiều người không nhận ra mình mắc bệnh vì triệu chứng chưa rõ ràng. Vì vậy, xét nghiệm máu định kỳ đóng vai trò quan trọng. Nó giúp phát hiện sớm và theo dõi hiệu quả kiểm soát đường huyết ở người đã được chẩn đoán. Dưới đây là 4 chỉ số xét nghiệm thường được bác sĩ chỉ định.

1. Glucose máu lúc đói (Fasting Plasma Glucose)

Đây là xét nghiệm phổ biến nhất. Thường đây cũng là bước đầu tiên khi tầm soát tiểu đường. Người bệnh cần nhịn ăn trong một khoảng thời gian nhất định trước khi lấy máu. Nhờ vậy, bác sĩ có thể đánh giá khả năng chuyển hóa đường của cơ thể ở trạng thái cơ bản, không bị ảnh hưởng bởi thức ăn vừa nạp vào.

2. Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT)

Với xét nghiệm này, người bệnh được lấy máu đo đường huyết lúc đói. Sau đó, người bệnh uống một lượng dung dịch glucose theo chỉ định. Máu sẽ được lấy lại sau một khoảng thời gian nhất định để theo dõi phản ứng của cơ thể. OGTT thường được áp dụng khi cần đánh giá kỹ hơn, bao gồm cả tầm soát tiểu đường thai kỳ.

3. HbA1c (Đường huyết trung bình)

Glucose máu chỉ phản ánh nồng độ đường tại một thời điểm. Trong khi đó, HbA1c cho biết mức đường huyết trung bình trong một khoảng thời gian dài trước đó. Nhờ đặc điểm này, xét nghiệm không yêu cầu nhịn ăn. Chỉ số này thường được dùng cả trong chẩn đoán lẫn theo dõi quá trình điều trị. Bạn có thể tìm hiểu chi tiết hơn qua bài viết Xét nghiệm HbA1c là gì?.

4. Glucose máu ngẫu nhiên (Random Blood Glucose)

Xét nghiệm này đo đường huyết tại một thời điểm bất kỳ trong ngày. Người bệnh không cần nhịn ăn trước khi lấy máu. Glucose máu ngẫu nhiên thường được chỉ định khi có triệu chứng nghi ngờ cần đánh giá nhanh. Chỉ số này cũng có thể được kết hợp cùng các chỉ số khác để có cái nhìn toàn diện hơn.

Việc lựa chọn xét nghiệm nào, thực hiện vào thời điểm nào và với tần suất ra sao nên dựa trên chỉ định của bác sĩ. Điều này còn tùy theo tiền sử sức khỏe và yếu tố nguy cơ của từng người. Nếu bạn đang sinh sống tại khu vực Cần Thơ và các vùng lân cận, có thể tham khảo thêm bài viết 6 Dấu hiệu sớm báo hiệu bệnh tiểu đường để chủ động theo dõi sức khỏe bản thân. Bạn cũng có thể xem thêm thông tin tổng quan tại MedlinePlus – Blood Glucose Tests.

Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và điều trị của bác sĩ chuyên khoa.

Muốn kiểm tra sức khỏe chủ động hơn?

Bắt đầu bằng việc xem dịch vụ xét nghiệm, chọn gói phù hợp hoặc liên hệ Thắng Vân để được hướng dẫn chuẩn bị trước khi lấy mẫu.